Marihuana (tj. kwiaty roślin konopi zawierające stężenie THC wielokrotnie wyższe niż CBD) jest obecnie legalna w Polsce dla osób uprawnionych do jej posiadania. Uprawnieniem do posiadania marihuany (w znaczeniu materialnym) jest wskazanie lecznicze, formalizujące się poprzez wystawienie przez lekarza recepty na ziele konopi innych niż włókniste, a następnie zakup surowca w aptece. Na podstawie z art. 33a ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (dalej także: u.p.n.), ziele konopi innych niż włókniste, nalewki farmaceutyczne, a także wszystkie inne wyciągi z konopi innych niż włókniste oraz żywica konopi innych niż włókniste, są nazywane surowcem farmaceutycznym, przeznaczonym do sporządzania leków recepturowych, pod warunkiem ich zakupienia w aptece. W takiej sytuacji potocznie mówi się o “medycznej marihuanie“, jednak jest to pojęcie wprowadzające w błąd, gdyż sugeruje, że istnieje jakiś odrębny rodzaj marihuany mającej mieć właściwości lecznicze, a wszystkie inne już tych właściwości mają nie mieć (tj. miałby być “marihuaną niemedyczną“). W rzeczywistości każda marihuana ma właściwości lecznicze (tzn. że każda jest “medyczna”, wbrew niedawnym twierdzeniom prof. Jędrzejko), zaś surowiec apteczny tym różni się od tego spoza apteki, że posiada przebadane i potwierdzone urzędowo stężenia dwóch najlepiej rozpoznanych kannabinoidów, tj. THC i CBD, spełniając tym samym reżim farmaceutyczny.

Legalną marihuaną jest więc marihuana nabyta w aptece, posiadana przez osobę uprawnioną, na podstawie prawidłowo wystawionej recepty, w oparciu rozpoznanie i aktualną wiedzę medyczną. Marihuana oferowana obecnie w aptekach zawiera THC w stężeniu (zazwyczaj) 19 % – 22 % i CBD w stężeniu do 1%. Z uwagi na podobieństwo marihuany aptecznej do marihuany pozaaptecznej, może zdarzyć się, że osoba posiadające legalne ziele konopi będzie musiała zmierzyć się z zatrzymaniem, spędzeniem do 48h w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych (tzw. dołek, nie mylić z aresztem), przeszukaniem miejsca zamieszkania, przesłuchaniem, zatrzymaniem ziela w celu “weryfikacji linii obrony”.

Ziele posiadane przez pacjenta zazwyczaj nie przekracza 30 gramów, jako “dawka miesięczna”, albowiem większość polskich lekarzy, specjalizujących się w stosowaniu marihuany, nie przepisuje więcej niż 1 gram dziennie. W razie postawienia zarzutu posiadania środków odurzających, podejrzany nie przyznaje się do posiadania, albowiem jest osobą uprawnioną do posiadania marihuany, na co dowodem jest m.in. potwierdzenie realizacji recepty.

W takich sytuacjach postępowanie dowodowe zazwyczaj ogranicza się do weryfikacji autentyczności przedstawionych dokumentów, np. poprzez zwrócenie się przez prokuraturę do apteki, w której zrealizowano receptę, bądź do lekarza, który przepisał marihuanę, o potwierdzenie tej okoliczności. Większość biegłych nie podejmuje się oceny, czy zabezpieczona marihuana jest rzeczywiście tą samą rośliną, która jest dostępna w aptece. Znam tylko jedną sprawę, w której biegły badający ziele w oparciu o ustalenie, że stężenie THC wynosiło 6% w zabezpieczonym materiale roślinnym, podczas gdy zgodnie z deklaracją producenta winien był zawierać 19% THC, wskazał w opinii, iż zabezpieczona marihuana nie była “medyczną marihuaną”, tj. tą nabytą w aptece. Sąd wymierzył pacjentowi karę grzywny, która łącznie z kosztami postępowania wyniosła około 3.000 zł, za posiadanie około 3 gramów ziela konopi.

Karanie osoby, będącej co do zasady uprawnioną do posiadania legalnej marihuany, za posiadanie marihuany o stężeniu THC trzykrotnie niższym, niż wynika to z recepty, nie sposób ocenić za zgodne z celem, jaki ma realizować ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, tj. ochroną zdrowia indywidualnego i publicznego. Zgodnie z art. 4 pkt 11) u.p.n., narkomanią jest:

“stałe lub okresowe używanie w celach innych niż medyczne środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych, w wyniku czego może powstać lub powstało uzależnienie od nich”

Innymi słowy, “narkomanią”, zgodnie z definicją tego pojęcia w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii, nie może być uznane używanie marihuany w celach medycznych. Jest to dodatkowy argument przemawiający za umarzaniem wszystkich postępowań karnych dotyczących marihuany przeznaczonej na cele medyczne.

Po oświadczeniu o nieprzyznaniu się do przestępstwa posiadania warto wypowiedzieć formułę (jako oświadczenie do protokołu) “odmawiam odpowiedzi na pytania”. Wówczas organ powinien odstąpić od zadawania pytań dotyczących czynu, a zatrzymany będzie mógł powiedzieć tylko to, co wie, że na pewno chce powiedzieć. Takimi informacjami będzie wskazanie, że jest się osobą uprawnioną do posiadania marihuany, połączone z okazaniem bądź złożeniem wydruku/kopii potwierdzenia realizacji ostatniej recepty. Zatrzymany pacjent może, ale nie ma obowiązku opisywania swojego schorzenia organom ścigania, czy powodów przepisania marihuany przez lekarza, są to okoliczności objęte tajemnicą lekarską, do których ujawnienia konieczne jest zwolnienie z tajemnicy lekarskiej przez prokuratora.

Potwierdzenie w drodze postępowania dowodowego, że zatrzymana została legalna marihuana, powinno doprowadzić do zwrotu zatrzymanego ziela i umorzenia postępowania w sprawie. Dwukrotnie miałem przyjemność odbierać wraz z pacjentami marihuanę z Policji, pierwszy raz z Kalim, drugi raz z panem Pawłem.

Belmondawg także w tym przypadku podjął się przefiltrowania przez swój mózg kluczowych informacji, które warto zawrzeć w wyjaśnieniach w takiej sytuacji, aby ułatwić ich zapamiętanie: